27 maart 2024

Lage temperatuur verwarming (LTV): warm huis met lagere watertemperatuur

Bij traditionele cv‑installaties draait de ketel vaak met aanvoertemperaturen van 70 tot 80 graden. In goed of redelijk geïsoleerde woningen kun je het echter ook prima warm krijgen met cv‑water van ongeveer 30 tot 55 graden. Dat noemen we lage temperatuur verwarming (LTV).

Deze lagere watertemperaturen passen perfect bij een warmtepomp of een lage temperatuur warmtenet. Je woning voelt comfortabel aan, terwijl het systeem minder energie nodig heeft om op temperatuur te komen.

Wat is lage temperatuur verwarming precies?

LTV is geen totaal ander systeem, maar een andere manier van gebruiken. Je huis wordt nog steeds verwarmd met radiatoren, convectoren, vloerverwarming of wandverwarming – alleen stroomt er koeler water door het systeem.

Belangrijke kenmerken van LTV:

Aanvoertemperatuur meestal tussen 35 en 55 graden.
Groter afgifteoppervlak nodig (vloer, wand of grotere/extra radiatoren).
Gelijkmatigere, rustige warmte in plaats van korte, hete stookmomenten.

Omdat het water minder heet is, moet je afgiftesysteem voldoende vermogen hebben. Dat kan met:

Vloerverwarming of wandverwarming.
Speciale lage‑temperatuurradiatoren of convectoren.
Gewone radiatoren met meerdere platen en lamellen, eventueel geholpen door radiatorventilatoren.

LTV als stap richting aardgasvrij

Lage temperatuur verwarming is een belangrijke bouwsteen als je straks met een warmtepomp of een lage temperatuur warmtenet wilt verwarmen.

Je stappen zijn grofweg:

Isoleren en ventileren: dak, vloer, gevel en glas op orde, naden en kieren dicht, goede ventilatie.
Testen op lage cv‑temperatuur: bijvoorbeeld de cv‑ketel op 50 graden zetten en controleren of het comfortabel blijft, ook bij vorst.
Afgiftesysteem verbeteren: waar nodig grotere radiatoren, convectoren, vloerverwarming of wandverwarming plaatsen.

Is je huis daarna comfortabel op lage temperatuur te verwarmen, dan ben je klaar voor een warmtepomp of een lage temperatuur warmtenet.

Wanneer is je isolatie goed genoeg?

LTV werkt pas echt goed als de basis van het huis op orde is. In grote lijnen geldt:

Nieuwbouwwoningen vanaf circa 2000 hebben meestal voldoende isolatie voor LTV.
Woningen vanaf ongeveer 2010 zijn vaak zelfs zeer goed geïsoleerd.
Bij oudere woningen hangt het af van de isolatiemaatregelen die later zijn aangebracht.

Typische combinatie die vaak voldoende is:

Redelijke tot goede dakisolatie.
Vloerisolatie of bodemisolatie.
Spouwmuurisolatie waar mogelijk.
HR++ of triple glas in de belangrijkste leefruimtes.

In het artikel Isolatie en LTV: wanneer is je huis klaar? lees je hoe je dit per bouwjaar en maatregel beoordeelt.

Hebben je radiatoren genoeg vermogen?

Radiatoren voor hoge temperatuur zijn niet altijd één op één geschikt voor lage temperatuur. Vooral het type en de opbouw van de radiator zijn belangrijk.

Grote kans dat je radiatoren geschikt zijn of gemaakt kunnen worden als:

Ze 2 of 3 platen hebben met lamellen ertussen.
Ze relatief breed zijn en niet met meubels afgedekt.
Je waar nodig radiatorventilatoren kunt plaatsen om de lucht sneller langs de radiator te trekken.

Radiatoren met één plaat zonder lamellen of zware, ouderwetse ledenradiatoren zijn minder geschikt. Die kun je beter vervangen door moderne plaatradiatoren of convectoren met meer vermogen.

De 50‑gradentest: check of LTV nu al kan

Wil je weten of jouw woning nu al met lagere watertemperatuur verwarmd kan worden? Een eenvoudige test is om in de winter de cv‑aanvoertemperatuur terug te zetten naar ongeveer 50 graden en te kijken hoe het comfort is.

In het artikel Verwarmingstest: cv op 50 graden staat stap voor stap hoe je dat doet en wanneer de test betrouwbaar is.

Vloerverwarming en wandverwarming bij lage temperatuur

Vloer- en wandverwarming zijn bij uitstek geschikt voor LTV, omdat ze een groot oppervlak hebben. Daardoor kunnen ze met relatief koel water toch veel warmte afgeven.

Daarover lees je meer in:

Comfort: anders, maar vaak prettiger

In een goed geïsoleerd huis voelt lage‑temperatuurverwarming comfortabel aan:

De temperatuur is gelijkmatiger verdeeld in de ruimte.
Er zijn minder hete radiatoren en daardoor minder stofschroei.
Doordat er minder sterke luchtstromen zijn, zweeft er minder stof rond.

In een slecht geïsoleerd huis daarentegen duurt het opwarmen op lage temperatuur te lang en kun je koudeval bij ramen extra merken. In dat geval is eerst isoleren de belangrijkste prioriteit.

Verder lezen

Wil je weten of jouw woning LTV-klaar is?

Of je nu een warmtepomp overweegt of gewoon wilt besparen op je gasrekening, wij kijken graag met je mee.

👉 Vraag gratis energieadvies aan