1 juli 2024

Klokthermostaat en radiatorkranen: zo haal je het beste uit je cv-ketel

Wie minder gas wil verbruiken zonder comfort in te leveren, begint bij de aansturing van de verwarming. Een modulerende klokthermostaat in de woonkamer en thermostaatknoppen op de radiatoren in de rest van het huis zorgen ervoor dat je cv-ketel veel slimmer werkt.

In dit artikel lees je hoe deze onderdelen samenwerken, wat ze kosten en hoe snel je ze terugverdient.

Wat is een modulerende klokthermostaat?

Een modulerende klokthermostaat “praat” met je cv-ketel en geeft niet alleen aan wanneer de ketel aan of uit moet, maar ook hoe hard hij moet branden. In plaats van steeds vol vermogen te stoken, kan de ketel rustig op een lager pitje draaien als er minder warmte nodig is.

Belangrijkste eigenschappen:

Stelt automatisch tijdschema’s in (bijvoorbeeld voor ochtend, avond en weekend).
Laat de cv-ketel op verschillende vermogens draaien (moduleren) in plaats van alleen aan/uit.
Voorkomt dat je onnodig stookt als je slaapt of van huis bent.

Door moduleren kan je gasverbruik voor verwarming met enkele procenten dalen in vergelijking met een eenvoudige aan/uit-thermostaat.

Klokthermostaat instellen en ophangen

Een klokthermostaat werkt optimaal als hij op de juiste plek hangt en goed is ingesteld. De thermostaat meet daar de temperatuur en stuurt op basis daarvan de ketel aan.

Tips voor montage:

Hang de thermostaat op ooghoogte in de woonkamer, waar je meestal zit.
Vermijd montage op een koude buitenmuur, boven een radiator of in direct zonlicht.
Hang hem niet vlak bij ramen of deuren waar vaak kou en tocht langskomen.

Wil je alles uit je thermostaat halen? Neem de handleiding erbij of zoek een online instructievideo. Vind je dit lastig, dan kan de installateur de basisinstellingen voor je programmeren.

Thermostaatknoppen per ruimte

Thermostaatknoppen (thermostatische radiatorkranen) op radiatoren, convectoren of vloerverwarming zorgen ervoor dat de temperatuur per kamer begrensd wordt. Zodra de gewenste temperatuur in die ruimte is bereikt, knijpt de knop de watertoevoer af en stopt de radiator met verwarmen.

Voordelen thermostaatknoppen:

Geen onnodig warme kamers waar je weinig bent.
Per ruimte een andere temperatuur instellen (bijvoorbeeld koelere slaapkamer, warmere badkamer).
Minder risico op oververhitting en dus minder verspilling.

In kamers die je niet gebruikt, draai je de knop naar een lage stand zodat je daar nauwelijks stookt.

Geen thermostaatknoppen in de woonkamer

In de woonkamer bepaalt de kamer- of klokthermostaat aan de muur wanneer de ketel warmte moet leveren. Als je daar ook thermostaatknoppen op de radiatoren zet en die half dichtdraait, raakt de regeling in de war: de kamerthermostaat denkt dat het nog niet warm genoeg is, terwijl de radiatoren weinig warmte afgeven.

In de woonkamer geldt daarom:

Gebruik gewone radiatorkranen en zet die volledig open.
Laat de temperatuur regelen door de muurthermostaat.
Overweeg om radiatorknoppen desnoods te laten verwijderen om misbruik te voorkomen.

Zo reageert de ketel stabiel op de gemeten temperatuur in de woonkamer.

Kosten en besparingen

Een modulerende thermostaat of klokthermostaat vraagt een eenmalige investering, maar verlaagt de stookkosten jaar na jaar.

Indicatieve kosten:

Modulerende kamerthermostaat: vanaf circa € 80.
Modulerende klokthermostaat met tijdprogramma: rond de € 150.
Thermostaatknop voor een radiator: ongeveer € 30 per stuk (circa € 15 meer dan een standaardknop).

Door slimmer te stoken en kamers niet te warm te laten worden, verdien je deze investering in enkele jaren terug via een lagere gasrekening.

Nieuwe cv-ketel of warmtepomp? Let op de regeling per ruimte

Bij vervanging van je cv-ketel of het plaatsen van een (hybride) warmtepomp is het verplicht dat je in iedere kamer de temperatuur afzonderlijk kunt regelen. In de woonkamer gebeurt dat met de klokthermostaat, in andere ruimtes meestal met thermostaatkranen.

Voor een woning met meerdere radiatoren kun je grofweg met deze kosten rekening houden:

4 nieuwe thermostaatknoppen: circa € 120 aan materiaalkosten.
Montagekosten installateur komen daar nog bij.

Als je toch al met een monteur bezig bent voor een nieuwe ketel, is dit hét moment om meteen de radiatorkranen te laten vervangen. Dat scheelt een extra bezoek.

Slimme en zelflerende thermostaten

Moderne thermostaten kunnen meer dan alleen op vaste tijden schakelen. Sommige modellen zijn slim of zelflerend en stemmen de verwarming nog beter af op jouw gedrag en het weer.

Mogelijke functies:

Zelflerend opwarmgedrag: de thermostaat leert hoe lang je huis nodig heeft om op te warmen.
Weersafhankelijk regelen: bij kouder weer wordt het cv-water warmer, bij zacht weer juist minder warm.
App-bediening op afstand: handig als je eerder of later thuis bent dan gepland.

Deze extra’s zijn vooral interessant als je comfort en flexibiliteit belangrijk vindt. Voor puur energie besparen is “modulerend kunnen werken” de belangrijkste eigenschap.

Thermostaatknoppen slim benutten

Thermostaatknoppen kunnen geen warmte vragen bij de ketel, ze kunnen alleen de warmte per kamer afknijpen. De cv-ketel kijkt nog steeds naar de kamerthermostaat (meestal in de woonkamer) om te bepalen of hij moet branden.

Wil je een andere ruimte tijdelijk als hoofdruimte verwarmen, dan zijn er verschillende oplossingen:

Een draadloze kamerthermostaat die je meeneemt naar de kamer die warm moet worden.
Een extra kamerthermostaat met voorrang (comfortregeling) voor bijvoorbeeld een werkkamer.
Systemen met digitale radiatorknoppen die draadloos met de ketel communiceren.

Zo kun je per ruimte betere controle krijgen, bijvoorbeeld voor thuiswerken of studeren.

Wanneer schakel je een installateur in?

Het ophangen van een klokthermostaat of vervangen van radiatorknoppen is voor handige doe-het-zelvers goed te doen, maar het optimaal inregelen van de hele installatie vraagt soms vakkennis.

Een installateur kan:

Controleren of de thermostaat modulerend met jouw ketel samenwerkt.
De water- en cv-temperaturen goed instellen.
Advies geven over slimme thermostaten en domotica-oplossingen.

Meer achtergrond over het afstellen van je ketel lees je in het aparte artikel over cv-ketel onderhoud en instelling.

Advies nodig over verwarming en besparen?

Wil je weten hoe je met een slimme thermostaat en het juiste energiecontract kunt besparen?

👉 Vraag gratis energieadvies aan